NEDİR?

Fiil, yapılan, olan işi anlatan kelimedir. Bir cümlede özne ne yapmış, ne yapıyormuş ya da yapacakmış sorusunun cevabıdır.

I listened to music. =Ben müzik dinledim.

Bu cümlede anlatılan bir iş, bir eylem var, o da dinlemektir.

Cemil played football.Burada da fiilimiz play. Çünkü yapılan iş o.

Tüm kelimeler gibi fiilleri de kafamızda canlandırarak, o fiilin resmini beynimizde oluşturarak öğrenmeliyiz. Fiiller, işlerin, oluşların, eylemlerin kelimeler dünyasındaki temsilcisidir. Bizi ilgilendiren o temsilcinin neyi temsil ettiği olmalıdır, onun Türkçe karşılığı değil.

KOŞ =

“koş” kelimesini duyunca aklımızda bunun gibi bir resim belirir. İngilizce konuşanlarınsa durumu şudur;

RUN =

Biz de bunu bu şekilde öğrenmeliyiz. “run” kelimesini öğrenirken aklımızda buna benzer resimler oluşturmalıyız.

Fiiller her zaman böyle gözle görülür işleri anlatmaz. Düşünmek gibi soyut fiiller de vardır elbette. Fiiller her zaman bu fiil gibi bir hareket de içermez. “be” fiili bir oluşu ifade eder. Bu, dönüşüm şeklinde değil var oluş şeklinde bir fiildir.

He is old =O, yaşlıdır. Burada fiil “is”. “Be” fiilinin geniş zaman halleri olan “am, is, are” fiilleri bu örnekte olduğu gibi bir durumu ifade eder. Adam yaşlıdır, yaşlı olma durumunda bulunmaktadır. Yani ne yapmaktadır, yaşlı olmaktadır. Ama bu, dönüşüm değildir; halihazırda oluştur. Yaşlı olma fiilini icra etmektedir.

MASTAR

MASTARLAR fiillerin isimleridir. Kendileri birer fiil değildir.

Eve gitmek istiyorum.

Bu cümlede fiil “istiyorum”. Gitmek ise mastardır, yani isimdir.

I want to go home

Buna benzer bir cümlede birçok öğrenci maalesef fiil nedir sorusuna “go” cevabını vermektedir. Halbuki bu cümlenin anlattığı iş want, yani istemektir. Özne ben; ben ne yapıyor? İstiyor.

Mastarlarla ilgili daha fazla bilgi isim bölümünden alıntı yapıyorum;

MASTAR

Çoğu kişinin yanlış cevaplayacağı bir soru size;

“gelmek” ne tür bir kelimedir?

A) isim B) fiil

Normalde birçok kişi B şıkkını seçecektir. Ama “gelmek” bir isimdir. Fiil olan onun köküdür; yani “gel” fiildir, “gelmek” isimdir. “gel” kelimesi bir oluş bir hareket ifade ettiğinden dolayı fiildir. Ama “gelmek” diye bir olay vardır ve bu olay “var”dır, o halde varlıktır. O halde bu varlığı temsil eden kelime “gelmek” isimdir. Şöyle soralım; “gel” diye bir olay var mıdır? Hayır, “gel” diye bir olay “var” değildir.

Türkçemizde “gelmek” gibi kelimelere MASTAR diyoruz, biliyorsunuz. Mastarlar “gelmek” örneğinde olduğu gibi fiillerin isimleridirler. Yani mastarlar isimdir. Bu durumu unutmamak İngilizce öğrenirken işimize yarayacak.

Working is difficult in the summer =yazın çalışmak zor. (burada “working” çalışmak anlamındadır ve mastardır, ve de cümlenin öznesidir.)

Bu cümleyi şöyle de kurabilirdik;

It is difficult to work in the summer =yazın çalışmak zor. (burada “to work” yine çalışmak anlamındadır ve mastardır.

Görüldüğü gibi İngilizcede mastarlar bu iki şekilde yapılıyor.

1) Sonuna “–ing” getirerek.

2) Başına “to” getirerek

NON-PROGRESSIVE

Progressive = continuous

Non progressive verbs = continuous olmayan yani continuous zamanlarda kullanılmayan fiiller.

Bunlar tüm continuous zamanlarda;

(Present continuous

Past continuous

Present perfect continuous

Future continuous

Past perfect continuous)

istisnalar oluştururlar. Anlamları bu zamanların ifade ettiklerine uysa da bu zamanlarda değil bunlara en yakın zamanlarda kurulurlar.

I am wanting to go home =eve gitmek istiyorum diyemeyiz. Anlam itibarıyla bu cümlenin işte bu şekilde yani present continuous zamanda kurulması gerekiyor değil mi? Ama fiil non progressive olduğu için present continuous’a en yakın zamanda yani present simple’da kurarız bu cümleyi ve I want to go home deriz.

En yaygın non-progressive fiillerin listesi için tıklayınız. Burada verilen tabloda yanında yıldız (*) bulunan fiiller bazen continuous zamanlarda kullanılabilmektedir.

Mesela have fiili sahip olmak anlamında kullanıldığı müddetçe non-progressivedir. Ama

He is having a shower= O şimdi duş alıyor cümlesinde non-progressive değildir. Bu konuda endişelenmeye gerek yok. Canınız sıkılmasın. Tüm bunlar zaman içinde kendiliğinden beynimize girecek ayrıntılardır. Tabi bunun için en başta da belirttiğimiz gibi yoğunluğun, İngilizceyle iç içeliğin sürdürülmesi şart. Bunun yolu da –eğer yurtdışında İngilizce deneyimi kazanma imkanınız yoksa- okumak.

DÜZENSİZ FİİLLER

Fiillerin İngilizce’de 3 hali vardır. Bunlara 1. hali, 2. hali ve 3. hali deriz. Birinci hali fiilin yalın halidir. İkinci hali geçmiş zamanda kullandığımız halidir. Üçüncü halini ise perfect zamanlarda ve edilgen cümlelerde kullanırız.

Normalde fiillerin ikinci ve üçüncü halleri bir mesele değildir. Bu işin kuralı fiile –ed eklemektir.

listen – listened – listened

Bu kadar basit.

Çoğu fiil için de durum budur.

work –worked –worked

look –looked –looked

Ancak bir de düzensiz fiiller vardır ki bu kurala uymazlar. Hiçbir kurala uymazlar. Öylece ezberlenmeleri gerekir.
En yaygın düzensiz fiillerin listesi içintıklayınız

*Dikkat edilirse görülecektir ki fiillerin ikinci ve üçüncü halleri ya aynıdır ya da benzerdir. Bunun için hepsinin birden öğrenilmesi daha kolay ve faydalıdır. Bunları birer tekerleme gibi, Kemal Sunal’ın “caa ceyli cala cula…” dediği gibi öğrenirseniz kalıcı olur.

**Fiillerin 3. halleri sıfat olarak da kullanılır.

He is drunk =O sarhoş

Forgotten people =Unutulmuş insanlar

Stolen goods = çalıntı ürünler