İsimler (Nous)

Posted by admin on Nis 13, 2013 | Leave a Comment

İngilizce Sözlüğe Girmek İçin Tıklayın.

İsimler (Nous)
. Türleri ve işlevi
A İngilizcede dört tür isim vardır:
Cins isimler: dog, table, man (köpek, masa, adam)
Özel isimler: Tom, France (Fransa), Madrid, Mrs Smith
, Soyut isimler: charity, beauty, fear, courage, joy (yardımseverlik, güzel-
. lik, korku, yüreklilik, neşelilik)
Topluluk isimleri: swarm, team, crowd, flock, group (arı çoğulu,• takım,
kalabalık, hayvan -sürüsü, topluluk/ grup)
B Bir isim, şu işlevleri görebilir :
Bir fiilin öznesi: Tom arrived (Tom geldi).
Be, become, seem fiillerinin tamlayıcısı: Tom is an actor (Tom bir
aktördür). ”
Bir fiilin tümleci: ı saw Tom (Tom’u gördüm).
Bir edatın tümleci: ı spoke to Tom (Tom’la konuştum).
Bir isim, iyelik biçiminde de olabilir:
PJ,sıto’s works: Eflatun’un yapıtları (= the works of Plato)
(lO’a bakınız)
8 Cins

Eril (Masculine): adamlar, erkek çocuklar ve erkek hayvanlar
(zamir: he / they).
Dişil (Feminine) : kadınlar, kızlar ve dişi hayvanlar (zamir: she/they).
Cinssiz (Neuter) : cansızlar, cinsini bilmediğimiz hayvanlar ve bazen,
cinsini bilmediğimiz bebekler (zamir: it/they).
Istisnalar : .
Gemiler ile bazen, kendilerinden sevgi ya da saygıyla söz edildiklerinde
otomobil ve öteki araçlar dişi sayılır. Adıyla söz edildiklerinde ülkeler de
normal olarak dişi kabul edilirler :
The ship stnıck an iceberg, which torell huge hole in her sidc.: Ge-
mi bir buz dağina çarptı. Buzdağı onun (geminin) kenarında çok bü-
yük bir delik açtı. .
Scotlandd lost many of her bravest men in two great rebellions.:
Iskoçya, /onun/ en cesur insanlarını iki büyük başkaldırı sırasında yitirdi.
Birçok isimlerin eril ve dişi biçimleri aynıdır:
parent: anne – baba cook: ahçı
child: çocuk singer: şarkıcı
painter: ressam judge: yargıç
artist: ressam cousin: kuzen, kardeşlerin çocukları
driver: sürücü rider: binici

\

15

İsimler 18 – 9

Bazılarının değişik biçimleri vardır :
brotber-sister(erkek kardeş-kız kardeş), unclee-aunt (amca/dayı-hala/
teyze), nephew-niece (erkek yeğen-kız yeğen), lord-lady (lord-leydi),
duk duchess (dük-düşes), cock-hen (horoz-tavuk), drake-dock (erkek-
dişi ördek), horse-mare (at-kısrak)
Bazılan dişi biçimlerini ess eki ile eril biçimlerinden türetirler. er veya or
ile biten sözcüklerin çoğu zaman e veya o harfini attıklarına dikkat ediniz :
actor, actress (aktör, aktris); condoctor, conductress (orkestra şefi:
bay/bayan)
Buna karşılık:
Manager, manageress (müdür, müdire)
Ayrıca şunlara da dikkat ediniz:
salesman, saleswomman(satıcı adam-kadın), spokesman, spokeswoman
(sözcü: bay-bayan), chairman, chairwoman (oturum başkanı: bay-
bayan)
Son zamanlarda, man» yerine «person» kullanarak’ bu sözcüklerin
cinsiyetlerini ortalama eğilimi bulunmaktadır: salesperson, chairperson (sa-
tıcı, oturum başkanı), vb. Bu moda uzun ömürlü olmayabilir.
9 çoğullar

Ismin çoğul biçimi genellikle, tekil biçimine -s ekleyerek yapılır:
dog, dogs (köpek, köpekler); day, days (gün, günler); house, houses
(ev, evler)
İstisnalar :
A o, ss, sh, ch veya x ile biten isimlerin çoğulları es eklemesiyle oluşur:
tomato, tomatoes (domates, domatesler); kiss, kisses (öpücük, öpücük-
ler); brusb, brushes (fırça, fırçalar); watch, watches (kol -cep, vb.-
saati, saatleri); box, boxes (kutu, kutular)
Ancak, yabancı kökenli (İngilizceye dışardan girmiş/C.N.) veya kısaltıl-
mış sözcükler arasında o ile bitenler .yalnızca s alırlar:
piano, pianos (piyano, piyanolar; dynamo, dynamos (dinamo, dina-
molar); photo, photos (fotoğraf, fotoğraflar) (Son sözcüğün tam biçi-
mi, bilindiği gibi, photograph’tır./Ç.N.), kimono, kimonos (kimo-
no/Iar/).
B Bir sessiz harfi izleyen y çoğulda düşer; onun yerine ies eki gelir:
baby, babies (bebek, bebekler); lady, ladies (leydi, leydiler/bayan, ba-.
yanlar/hanımefendi, hanımefendiler); country, countries (ülke, ülke-
ler); Oy, flies (sinek, sinekler)
Bir sesli harfi izleyen y ile biten isimlerde çoğul biçimi için yalnız s eklenir :
donkey, donkeys (eşek eşekler); boy, boys (erkek çocuk, erkek çocuk-
lar); day, days (gün, günler)
C f veya fe ile biten oniki isimde f veya fe düşer ve ves eklenir. Bu isimler
şunlardır: wife (hanım, eş, karı), life (yaşam), knife (bıçak), wolf (kurt),
self (kendi), calf (buzağı; baldır), shelf (raf), leaf (yaprak), loaf (-ekmek-
somun), thief (hırsız), sheaf (demet), half (yarım).
wife, wives wolf, wolves loaf, Ioaves, vb.
Searf, wharf ve boof (eşarp; .rıhtım; at, vb. tırnağı) sözcükleri s veya ves
alırlar:

lsimler/9

, i

16

scarfs veya scarves wharfs veya wharves hoofs veya hooves
f veya fe ile biten diğer isimler. çoğul biçimlerini olağan yolla oluştururlar:
cliff, cliffs (yar -uçurum-, yarlar) handkerchief, handkerchiefs (men-
dil. mendiller) safe, safes (kasa/Iar/)
D Birkaç isim çoğul biçimlerini, bir sesli harf değişikliği ile yaparlar :
man, men (adam. adamlar); woman, women (kadın, kadınlar); foot,
feet (ayak. ayaklar); mouse, mice (fare, fareler); louse, lice (bit, bit-
ler); goose, geese (kaz, kazlar), tooth, teeth (diş/Ier/), ox, oxen.
(öküz/ler/)
child’ın çoğulu children’dır. (çocuk-çocuklar)
E Bazı yaratıkların çoğul biçimleri de’ tekilleri gibidir.
Fis (balık) sözcüğü. genellikle değişmez. Fıshes sözcüğü vardır, fakat
yaygın değildir. ,
Bazı balık tipleri. normalolarak çoğulda değişmez: salmon (som balı-
ğı), trout (alabalık), squid (supya), pike (turna balığı), mackerel (uskum-
ro). cod (morina). turbod (kalkan), plaice (pisibalığı). Ancak. çoğul
anlamda kullanılırsa, çoğul bir fiil alırlar. ötekilerinin çoğulunda
değişme olur. Herrings, sardines, lobsters, crabs ve diğer her tür kabuklu
su hayvanları. whales, dolphins, sharks, eels (ringa, sardalye, ıstakoz,
yengeç, balina. yunus. köpek balığı, yılan balığı) deriz.
sheep (koyun) ve deer (geyik) sözcükleri değişmez: One sheep, two sheep
- (bir koyun. iki koyun). -
Ordek (duck), sülün – (pheasant), keklik (partridge), su çulluğu (snipe),
orman tavuğu (ptarmigan), çamurcun (teal), çulluk (woodcock), orman
tavuğu (grouse) gibi hayvanları sporcular tekil ve çoğulda aynı söyler,
Fakat diğer kişiler, çok bilinen kuşların adlarına, çoğulda s eklerler:
ducks, pheasants, partridges.
Game (av hayvanları) sözcüğü, sporcular tarafından kullanılır ve her za-
man tekil olup fiili de tekildir.
F Birkaç isim daha çoğulda değişmez:
aircraft: uçaklar, hava taşıtı; craft: gemi (ler); quid (argoda bir sterlin),
counsel (mahkemedeki dava vekilleri)
, Bazı sözcükler daima tekildir:

advice: öğüt
information-: bilgi
knowledge: bilgi
news: haber

baggage: yük, eşya, bagaj
luggage: yük, eşya. bagaj
furniture: mobilya
rubbsih: çer-çöp

Bazı sözcükler. her zaman çoğuldur: police (polis/Ier/), vb. iki parçadan
oluşan giysiler: pyjamas (pijama), breeches (pantolon; dizlik, külot pan-
tolon), pants (pantolon), vb.
iki parçadan oluşan araçlar: binoculars (dürbün), glasses (gözlük),
spec , tacles (gözlük). pliers (kerpeten), shears (makas), scissors (makas), scales
(terazi). Yerleşme yeri olarak premises (ev), quarters (konak yeri)
sözcükleri.
Tüm yukarıdaki sözcükler, çoğul bir fiil alırlar.

17

lsimler/9

Ayrıca, ies ile biten birkaç sözcük vardır: mathematics, physics, acoustics,
politics, hyterics, ethics, athletics, vb. Bunlar, çoğul biçimine sahip olup
normal olarak çoğul bir fiil alırlar:
Athletics are his main interest. (Atletizm, onun ana ilgi alanıdır.)
His mathematics are weak. (Matematiği zayıf.)
Ancak, bilim adları (ör.: mathematicfs, physics, acoustics, politics, ethies),
şu tür cümlelerde tekil sayılabilirler:
Mathematics is an exact science. (Matematik, kesin bir bilimdir.)
Ethics is one of the subjects in the course. (Etik, kurs derslerinden
birisidir.)
Bazı ölçüler ve sayılar da değişmezler (322 ve 326′ya bakınız.)
G Özgün Yunan ve Latin biçimlerini koruyan sözcükler, çoğul biçimlerini
Yunanca veya Latince kurallarına göre yaparlar:
erratum, errata (yazı veya baskıda yapılan hata-hatalar)
radius, radii (yarı çap/lar)
crisis, erises (lkraisis/ – /kraisi: z/) (bunalım/lar; kriz/ler)
basis, bases (lbeisis/ – /beisi: z/) (temel /Ier)
axis, axes (lceksis/ – /ceksi: z/) mil, dingil
memorandum, memeranda (muhtıra, muhtıralar)
datum, data ( veriler)
phenomenon, phenomena (doğa olayı, olayları)
terminus, termini (son durak, duraklar)
oasis, oases (/ou’eisis/ – /ou’eisi: z/) vaha, vahalar)
thesis, theses (tez – tezler)
Bazen anlamları değişik olmak üzere aynı sözcüğün iki çoğul biçimi
olabilir:
index, indexes (kitapta bulunanlar listesi)
indices (bir matematiksel terim)
appendix, appendixes (tıbbi bir terim)
appendices (hem tıbbi terim, hem de kitaba yapılan ek
anlamında kullanılır.) -,
genius, genuises (dahiler)
genii (cinler)
Fakat, özellikle, oldukça yaygın Yunanca ve Latince sözcüklerle ilgili
eğilim, çoğul biçimlerini İngilizce kurallarına göre yapmaktır:
dogma, dogmas (dogma, dogmalar), formula, formulas (formül, for-
müller), (Ancak, formulae bilim adamları tarafından
kullanılmaktadır.), gymnasium, gymnasiums (jimnastik salonu/salonları).
H Bileşik isimler:
Normal olarak son sözcük çoğul yapılır:
armchair, armchairs (koltuk, koltuklar); bookcase, bookeases (kitap
dolabı, kitap dolapları)
Man veya woman bir örnek durumundaysa her iki bölüm de çoğul yapılır:
manservant, menscrvants (erkek hizmetkarlar)
Edatlar veya zarflarla yapılan bileşik isimlerin yalnız birinci sözcüğü ço-
ğul yapılır:
sister – in – law, sisters – in -Jaw (yenge/baldız./görümce); tooker-on,
lockers-on (izleyici, izleyiciler)
F. 2

Isimler /9 – LO

18

Bileşik ismin son sözcüğü olarak bir sıfat varsa genellikle ilk sözcük çoğul
yapılır: .
court martial, courts martial (divan-ı harp/ler) (ancak court martiais
da duyulmaktadır.)
ful ile biten sözcükler genellikle çoğul biçimlerini kurallı olarak yaparlar:
handful, handfuls (avuç dolusu, avuçlar dolusu); armful, armfuls (kucak dolusu, kucaklar dolusu)
Baş harflerle yapılan kısaltmalar çoğul yapılabilir:
VIPs (Very Important Persons) (Çok Onemli Kişiler)
OAPs (Old Age Pensioners) (Yaşlılık Maaşı Alanlar)
MPs (Members of Parliament) (Parlamento üyeleri)
QCs (Queen’s Couneel) (Kraliçe’nin Danışma Kurulu)
UFOs (~nidentified Flying Objects) (Tanımlanmayan Uçan Cisimler)

Facebookta bizi beğenin.
Facebookta bizi beğenin.

Yararlı Diğer Kaynaklar:

Yazıya Yorum Yazın

DMCA.com